Optioneel Protocol bij het Verdrag van de rechten van het Kind
Het Optioneel Protocol bij het Verdrag inzake de Rechten van het Kind inzake de betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten trad in werking op 12 februari 2002.

Het Optioneel Protocol:

• stelt 18 jaar in als minimale leeftijd voor deelname aan gewapende conflicten.
• verbiedt elke vorm van gedwongen recrutering onder de leeftijd van 18 jaar
• verzoekt staten de minimumleeftijd voor vrijwillige rekrutering op te trekken tot boven de 15 jaar en in ieder geval speciale beschermingsmaatregelen te nemen voor min-18 jarigen die vrijwillig gerekruteerd worden.
•  verbiedt elke vorm van rekrutering van min-18jarigen - gedwongen of vrijwillig door niet statelijke gewapende groeperingen

Wat is nu het nut van zo`n wetgeving?
Het is de bedoeling dat de internationale gemeenschap nauwkeurig toeziet of de bepalingen van het protocol nageleefd worden door de landen die ondertekend hebben. Het gebruik van kindsoldaten is een oorlogsmisdaad die berecht kan worden door het internationale strafgerechtshof.

Landen die ondertekend hebben, worden zoveel mogelijk gecontroleerd om te zien of ze hun kindsoldaten demobiliseren (uit het leger halen). Het spreekt voor zich dat landen die ondertekend hebben onder toezicht staan om te zien of de regels in het protocol niet overtreden worden. Wanneer deze landen kindsoldaten blijven gebruiken, moet zware politieke druk uitgeoefend worden op regeringen die deze overtredingen steunen of tolereren. 

Jammer genoeg merken we dat het aantal kindsoldaten sindsdien amper afgenomen is. Volgens recente schattingen worden er wereldwijd nog steeds meer dan 250.000 kinderen ingezet in gewapende conflicten. Na een onderzoek wordt geconcludeerd dat in 24 landen kinderen deel uitmaken van niet-statelijke gewapende groepen. In negen landen, waaronder Soedan, Israel, Tsjaad en Oeganda en DR Congo, worden kinderen gebruikt door het regeringsleger. In 19 landen werden kinderen tussen 2004 en 2007 ingezet voor gevechtshandelingen.

Nederland heeft het Optionele Protocol sinds 31 oktober 2009 bekrachtigd
Nederland is één van de laatste Europese landen die het protocol pas nu heeft bekrachtigd omdat de wet hiervoor aangepast moest worden. Het betekent namelijk ook een verbod op rekrutering van personen onder de 18 jaar en dat was in Nederland toegestaan. Het aanpassen van de wet heeft veel tijd gekost omdat het zorgvuldig moet gebeuren.
Inmiddels kunnen jongeren vanaf 17 jaar met toestemming van hun ouders aangesteld worden als aspirant-militair ambtenaar. Zij worden dan wel opgeleid maar vervullen geen enkele gewapende dienst en worden ook niet uitgezonden. Als ze 18 jaar en meerderjarig zijn, kunnen zij ermee instemmen om als militair te gaan werken. Op dat moment kunnen zij ook naar oorlogsgebieden worden uitgezonden.
Elke staat moet bij de bekrachtiging van het Facultatief Protocol een verklaring afleggen. Daarbij moeten zij aangeven wat de minimumleeftijd is waarop personen lid mogen worden van de krijgsmacht en welke maatregelen worden genomen om te verzekeren dat rekrutering onder de 18 jaar volstrekt vrijwillig is.

Red Hand day
De internationale Red Hand Day vraagt elk jaar op 12 februari aandacht voor deze problematiek en wil duidelijk maken dat ons verbintenis noodzakelijk blijft. De tijd van ronkende verklaringen is voorbij. Het politiek verbintenis van de afgelopen jaren moet dringend omgezet worden in concrete verbeteringen in de dagelijkse realiteit van kinderen in conflictgebieden en zij die zich schuldig maken aan het rekruteren van kinderen meer ter verantwoording geroepen worden.

Op 12 februari 2002 vond tijdens de in krachttreding van het optioneel protocol de eerste rode hand actie plaats, in Geneve. Sindsdien zijn er verschillende acties geweest over de hele wereld om rode handen te verzamelen. In 2008/2009 was er een wereldwijde campagne, waarin alle landen werden opgeroepen om zo veel mogelijk handen te verzamelen. Ze wilde op 12 februari 2009 deze  rode handafdrukken overhandigen aan de Verenigde Naties, om aldus druk uit te oefenen op de verantwoordelijken om verdere inspanningen te doen in de strijd tegen het gebruik van kindsoldaten. Uiteindelijk zijn 300.000 handen overhandigd aan VN generaal-secretaris Ban Ki Moon.

Bekijk de Red Hand Campaign video om te zien hoe kinderen over de hele wereld betrokken zijn.